Cevaplar

2012-11-07T02:20:39+02:00
TÜRKÇENİN BUGÜNKÜ DURUMU VE YAYILMA ALANLARI

           Türkler dünya üzeride çok geniş bir yer kaplar. Doğuda Moğolistan ve Çin içlerinde batıda Yugoslavya içlerine; kuzeyde Sibirya'dan ve Moskova yakınlarındaki Kazan şehrinden , güneyde Bağdat, Lübnan sınırı ve Kıbrıs içlerine kadar uzanan büyük ve geniş çoğrafyaya yayılmışlardır. 20-90 doğu boylamları ile 33-65 kuzey enlemleri arasında yer alan bu coğrafya, kuş uçuşu,doğudan batıya yedi bin, kuzeyden güneye üç bin kilometrelik bir alanı içine alır. Bu alandaki şu devletler içerisinde Türkler yaşamakta ve Türkçe konuşulup yazılmaktadır: Çin, Moğolistan, Rusya, Kazakistan, Kırgızistan, Tacikistan, Özbekistan, Türkmenistan, Azarbeycan, Afganistan, İran, Irak, Suriye, Türkiye, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti, Yunanistan, Bulgaristan, Yugoslavya, Makedonya, Romanya, Polonya, Ukrayna, Moldovya.

         Bütün bu geniş coğrafya içerisinde Türkçemizin pek çok lehçe ve şivesi bulunmaktadır. Bunları şöyle sıralayabiliriz:

Türk dilinin lehçeleri:

1.    Çuvaşça
2.    Yakutça

Türk dilinin şiveleri:

a.       Sibirya ve Altay sahası:

1.    Karagas
2.    Soyan
3.    İrtiş ve Tobol
4.    Altay
5.    Telengit
6.    Teleüt
7.    Tuba
8.    Kumandı
9.    Llebed
10.  Sagay
11.  Beltir
12.  Kaç
13.  Koybal
14.  Kızıl
15.  Şor
16.  Kamasin
17.  Çalım ve Çat  

b.       Doğu Türkistan sahası:

18.  Uygur
19.  Sarı Uygur
20.  Tarançi 

c.       Batı Türkistan sahası:

21.  Karakalpak 
22.  Özbek
23.  Kırgız
24.  Kazak
25.  Türkmen 

d.       Kafkas ve İran sahası:

26.   Nogay
27.   Kundur
28.   Karaçay
29.   Balkar
30.   Kumuk
31.   Azeri
32. Kaşkay
33. Afşar
34. Kacar
35. Şahseven
36. Karadağlı
37. Hamse
38. Halaç
39. Kengerlu
40. Horasani
41. Karayi
42. Karaçorlu
43. Karapapak 

e.       Kuzey ve Batı sahası (Urallardan Balkanlar ve Akdeniz'e):

44.  Kazan, Tatar
45.  Atrahan
46.  Başuırt
47.  Kırım
48.  Karayim
49.  Gagavuz
50.  Türkiye, Oğuz

0